Zo herken je een smient

Kenmerken

Deze middelgrote eend is in de winter veelal in grotere groepen te zien en het maakt hem zo herkenbaar door een combinatie van het opvallende uiterlijk en geluid. In de zomer zijn in ons land op enkele exemplaren na geen smienten te zien. Deze prachtige gekleurde eend met zijn vrolijke fluitgeluidje maakt deze eend tot een lichtpuntje in de donkere winterdagen.

Kleed man

 

Mannetjes smienten hebben een opvallend en bont verenkleed. De kop(1) is oranjebruin met een vrij forse gele kruinstreep(2) die doorloopt tot op het voorhoofd. De snavel(3) is blauwgrijs gekleurd en heeft een zwarte punt. De borst(4) is zalmroze van kleur terwijl de buik(5) wit is en de flanken en rug(6) lichtgrijs zijn. De horizontale smetteloos witte contrasterende streep(7) is in de vlucht een groot wit vleugelveld. Wat minder opvallend bij een zwemmende smient is de zwarte onderstaart(8).

Kleed vrouw

Vrouwtjes smienten zijn niet alleen kleiner dan de mannetjes, ze zijn ook veel minder spectaculair gekleurd. Een vrouwtje is overwegend bruin gekleurd en lijkt daarmee op een vrouwtje wilde eend. De vage witte flankstreep maakt het verschil met het vrouwtje wilde eend. In de vlucht is de witte buik en de puntige zwarte onderstaart van het vrouwtje goed te zien. De kop van het vrouwtje mist de gele kruinstreep zoals bij het mannetje maar de wat donkere blauwe snavel met zwarte punt is goed waar te nemen.

Een juveniele smient heeft een vergelijkbaar verenkleed als het vrouwtje maar is alleen wat doffer gekleurd .

Overige kleden

Direct na het broedseizoen in de periode juni/juli verandert het verenkleed van een mannetjes smient in een eclipskleed. Het mannetje lijkt dan een tijdje op een vrouwtjes smient alleen is het mannetje wat meer rossig gekleurd. In beide kleden behoud het mannetje de witte zijstreep. In de periode augustus tot september zijn op de bovendelen geen grijze veren te zien. Daarna zijn de smienten weer in hun prachtkleed te bewonderen.

Kenmerkend gedrag

In september arriveren de eerste smienten uit Noord-Europa waar ze gebroed hebben. Ze broeden daar van Scandinavië tot in Siberië. Een deel trekt in september verder door naar Zuid-Europa en Noord-Afrika en er zijn zelfs smienten die nog verder doorvliegen tot in Azië toe om daar te overwinteren. In mei vertrekken de smienten weer en trekken dan naar de noordelijke broedgebieden. Smienten hebben een omgekeerd dag/nacht patroon want ze foerageren met name ‘s-nachts op de graslanden en overdag rusten ze dan vaak in flinke groepen gezamenlijk op het water. Smienten zijn in de winter behalve op zee ook op grote plassen en graslanden in het binnenland te vinden. Je hoort de mannetjes smienten al van verre fluiten in plaats van kwaken wat andere eendensoorten doen. Het fluitende geluid van de smient is een goed herkenbaar geluid.

Gelijkende soorten

De krooneend heeft net als de smient een oranjerode kop en lijkt daarom wel wat op een smient. Ook de lichtgekleurde flanken doen wel wat aan een smient denken. Maar verder zijn er maar weinig overeenkomsten. De krooneend heeft bijvoorbeeld een felrode snavel en verschilt daarmee van de smient die een lichtblauwe snavel heeft. De rug van de krooneend is oranjebruin van kleur. In Nederland broeden enkele honderden krooneenden en die trekken in de winter vrijwel allemaal weg Terwijl de smienten dan juist naar ons land komen.

Wist je dat?

• Een smient door zijn fluitende geluid ook wel eens fluiteend wordt genoemd?
• Elk jaar ook enkele tientallen koppeltjes smienten in ons land broeden?