Op werkdagen voor 15.00 besteld, morgen in huis
Download GRATIS het ebook '14 tips om meer te genieten van vogels' en ontvang onze 2 wekelijkse nieuwsbrief met de meest recente artikelen op vogelskijken.nl
De Wielewaal is een echte tropische verschijning. Vooral de mannetjes hebben een opvallende, warmgeel met zwarte tooi. De vrouwtjes zijn groen gestreept. Mannetjes zingen prachtig. Vrouwtjes zingen niet, maar krijsen rauw en oorverdovend.
Wielwalen zijn opvallende zangvogels die goed verborgen hoog in de boomkruinen leven. Het mannetje is overwegend goudgeel gekleurd met contrasterende zwarte vleugels, teugel en staartpennen. Een wielwaal is schuw laat zich maar moeilijk zien, maar verraadt zijn aanwezigheid door zijn prachtige jodelende zang. Als de schuwe wielewaal wordt verstoord, vliegt hij direct een eind weg. Waar een andere vogel in de volgende boom gaat zitten, verdwijnt de wielewaal ver uit het zicht. Met wat geluk kun je de licht golvende vlucht van de verdwijnende vogel nog zien. De luide en melodieuze klanken dragen ver door het bos en zijn een genot om naar te luisteren. De vrouwtjes zijn wat minder uitgesproken gekleurd en zingen niet maar krijsen vooral. Broeden doen ze hier, overwinteren in Afrika. Ze leven van insecten en rupsen. In de zomer breiden ze hun dieet met kersen en bessen uit.
Bij het wielewaal mannetje is de kop en het lichaam (1) goudgeel gekleurd. De staart en vleugels( 2) zijn zwart en alleen de buitenste staartpennen (3) zijn geel gekleurd. De teugel (4), de streep tussen de snavelbasis tot aan het oog, is meer donkergrijs dan zwart. De snavel (5) is donkerrood en de poten (6) zijn zwart. Ook in de vlucht is de wielewaal door zijn goudgele kleur goed herkenbaar.
Het verenkleed van een wielewaal vrouwtje is minder spectaculair geel gekleurd. Met name vanaf de keel naar de borst en buik is het vrouwtje eerder vuilwit met een fijne streping in de lengterichting van het lichaam. Die streping is soms onopvallend en kan zelfs niet zichtbaar zijn. De streping verschilt per vogel. Het vrouwtje heeft geen zwarte vleugels maar eerder variabele groengele vleugels. Daarnaast heeft het vrouwtje een grote gele top aan de buitenste staartpennen
Deze tweede kalenderjaar wielewaal man mist nog enkele kenmerken die een adulte wielwaal wel heeft. Zo is de grijszwarte teugel nog niet zichtbaar en ook de goudgele kop is bij deze jonge vogel nog niet helemaal uitgekleurd. Je ziet de streping nog en die is bij deze levensfase ook op de borst en buik van de vogel te zien. Dat maakt het dan ook lastig om het geslacht en leeftijd van deze wielwaal vast te stellen. Een tweede kalenderjaar mannetje lijkt in deze fase sterk op een adult vrouwtje. Alhoewel bij dit exemplaar de vleugels al behoorlijk donker worden wat zou kunnen duiden op een wielwaal mannetje
Doordat de wielewaal zo schuw is, laat hij zich maar weinig zien en zit hij het liefst hoog in de boomkruinen van vooral loofbomen zoals de populier. Hij heeft een voorkeur voor een dicht bladerdak ver uit de buurt van mensen. Foerageren doen ze eveneens hoog in de bomen waar ze de insecten al vliegend uit de lucht plukken. In de zomer zijn ze soms te zien in hoogstamboomgaarden waar ze van de rijpe kersen snoepen. Het is een honkvaste vogel die jaarlijks naar hetzelfde gebied terugkeert. Zijn gedrag is sterk aangepast aan een rustig leven in een dichtbeboste omgeving. Tweede kalenderjaar wielewalen, wielewalen van het afgelopen jaar, helpen mee met het uitbroeden en voeren van de nieuwe generatie wielewalen in het nest. Deze broedzorg is heel bijzonder maar onder wielwalen heel gewoon.
De wielwaal is voor wat betreft het uiterlijk een unieke vogel en het verenkleed van alleen de groene specht komt daar enigszins bij in de buurt. Zeker als de groene specht in een flits voorbij vliegt heeft hij een enigszins geelgroen verenkleed wat je op het verkeerde been kan zetten. Ook het leefgebied en het gedrag van een groene specht is wezenlijk anders dan het dat van een wielewaal. Daar waar de groen specht zich vooral op de grond beweegt is de wielewaal juist in de toppen van de bomen terug te vinden.
Geef een reactie
Hoe is het mogelijk dat er nog steeds massaal vogels worden gevangen daar in die apenlanden rond de Middellandse Zee. Ze vergeten dat het onze vogels zijn. Hetgeen ze doen is regelrechte diefstal.
Elk jaar hoor ik één of twee zangposten van de wielewaal en dan nog voor slechts een paar weken. daarna zijn ze terug weg naar meer noordelijkere streken.
In wat voor een wereld leven we toch.
Wat een prachtige aanvulling Irma. Hele leuke aanvulling en erg interessant.
Bedankt hiervoor!
Vanmorgen rond 8 uur heb ik bij de Meinweg (Limburg) de zang van meerdere wielewalen gehoord. Gedurende ongeveer een half uur stonden ze met elkaar in contact zo leek het wel. Aan mijn kant van een flinke weide en aan de overkant in de bomenrij waren er meer te horen. Uiteindelijk zag ik de dichtstbijzijnde wielewaal uit een hoge populier wegvliegen en na een minuut of 10 stierf hun zang langzaam weg in de verte over de weide. Het was een magisch moment
Vorig jaar voor het eerst zijn zang waargenomen in “de Maasduinen” in de gemeente Bergen (L).
Alhoewel ik daar al 33 jaar woon had ik het gezang nooit eerder “bewust” waargenomen.
Nu ik weet hoe zijn zang klinkt ben ik er helemaal op gespitst en hoor hem in de vroege ochtend wanneer ik achter in de tuin bezig ben.
Ik heb ook al vaak verteld dat de wielewaal hier in de buurt zit en dan kijken veel mensen toch echt verbaasd.
Gezien heb ik de Wielewaal helaas nog geen enkele keer, maar zijn zang geeft al erg veel plezier.
Helaas is de tijd hier al weer bijna voorbij, vorige week heb ik hem nog gehoord, deze week niet meer.
Toch hoop ik het dit jaar nog eens te mogen horen.
Hallo Gilllaine, ja het is altijd lastig om ze te zien. Ze zitten hoog in de bomen verscholen in het bladerdek. En als je te dichtbij komt vliegen ze direct op om dan ver weg te vliegen. Ze gaan iet snel een boom of wat verder zitten. Leuk dat je ze nu vaker hebt gehoord.
“De Wielewaal is een tweestemmige canon. Tekst en muziek zijn gemaakt door Andries Hartsuiker (1903 – 1993) in 1927. Hartsuiker was muziekpedagoog en componist. Hij gaf les op de muziekschool in Zwolle en later aan de Werkplaats Kindergemeenschap, beter bekend als de Kees Boekeschool, in Bilthoven. Hij was ook een overtuigd socialist. Zijn kinderliedjes verschenen in de liedbundels van de Arbeiders Jeugd Centrale, de Nederlandse Jeugd Gemeenschap en de Bond van Arbeiders-Zangvereenigingen. Tegenwoordig staan zijn liedjes nog in de liedboekjes van de Vrije School en van scoutingverenigingen.
Kom mee naar buiten allemaal
Dan zoeken wij de wielewaal
En horen wij die muzikant
Dan is zomer weer in ´t land.
Dudeldjo klinkt zijn lied, dudeldjo klinkt zijn lied,
Dudeldjo en anders niet.
Hij woont in ´t dichte eikenbos
Gekleed in gouden vederdos
Daar jodelt hij op zijn schalmei
Tovert onze harten blij!
Dudeldjo klinkt zijn lied, dudeldjo klinkt zijn lied,
Dudeldjo en anders niet.
Kom mee naar buiten allemaal
Dan zoeken wij de wielewaal
En horen wij die muzikant
Dan is zomer weer in ´t land.
Dudeldjo klinkt zijn lied, dudeldjo klinkt zijn lied,
Dudeldjo en anders niet. “
6 reacties
Hoe is het mogelijk dat er nog steeds massaal vogels worden gevangen daar in die apenlanden rond de Middellandse Zee. Ze vergeten dat het onze vogels zijn. Hetgeen ze doen is regelrechte diefstal.
Elk jaar hoor ik één of twee zangposten van de wielewaal en dan nog voor slechts een paar weken. daarna zijn ze terug weg naar meer noordelijkere streken.
In wat voor een wereld leven we toch.
Wat een prachtige aanvulling Irma. Hele leuke aanvulling en erg interessant.
Bedankt hiervoor!
Vanmorgen rond 8 uur heb ik bij de Meinweg (Limburg) de zang van meerdere wielewalen gehoord. Gedurende ongeveer een half uur stonden ze met elkaar in contact zo leek het wel. Aan mijn kant van een flinke weide en aan de overkant in de bomenrij waren er meer te horen. Uiteindelijk zag ik de dichtstbijzijnde wielewaal uit een hoge populier wegvliegen en na een minuut of 10 stierf hun zang langzaam weg in de verte over de weide. Het was een magisch moment
Vorig jaar voor het eerst zijn zang waargenomen in “de Maasduinen” in de gemeente Bergen (L).
Alhoewel ik daar al 33 jaar woon had ik het gezang nooit eerder “bewust” waargenomen.
Nu ik weet hoe zijn zang klinkt ben ik er helemaal op gespitst en hoor hem in de vroege ochtend wanneer ik achter in de tuin bezig ben.
Ik heb ook al vaak verteld dat de wielewaal hier in de buurt zit en dan kijken veel mensen toch echt verbaasd.
Gezien heb ik de Wielewaal helaas nog geen enkele keer, maar zijn zang geeft al erg veel plezier.
Helaas is de tijd hier al weer bijna voorbij, vorige week heb ik hem nog gehoord, deze week niet meer.
Toch hoop ik het dit jaar nog eens te mogen horen.
Hallo Gilllaine, ja het is altijd lastig om ze te zien. Ze zitten hoog in de bomen verscholen in het bladerdek. En als je te dichtbij komt vliegen ze direct op om dan ver weg te vliegen. Ze gaan iet snel een boom of wat verder zitten. Leuk dat je ze nu vaker hebt gehoord.
“De Wielewaal is een tweestemmige canon. Tekst en muziek zijn gemaakt door Andries Hartsuiker (1903 – 1993) in 1927. Hartsuiker was muziekpedagoog en componist. Hij gaf les op de muziekschool in Zwolle en later aan de Werkplaats Kindergemeenschap, beter bekend als de Kees Boekeschool, in Bilthoven. Hij was ook een overtuigd socialist. Zijn kinderliedjes verschenen in de liedbundels van de Arbeiders Jeugd Centrale, de Nederlandse Jeugd Gemeenschap en de Bond van Arbeiders-Zangvereenigingen. Tegenwoordig staan zijn liedjes nog in de liedboekjes van de Vrije School en van scoutingverenigingen.
Kom mee naar buiten allemaal
Dan zoeken wij de wielewaal
En horen wij die muzikant
Dan is zomer weer in ´t land.
Dudeldjo klinkt zijn lied, dudeldjo klinkt zijn lied,
Dudeldjo en anders niet.
Hij woont in ´t dichte eikenbos
Gekleed in gouden vederdos
Daar jodelt hij op zijn schalmei
Tovert onze harten blij!
Dudeldjo klinkt zijn lied, dudeldjo klinkt zijn lied,
Dudeldjo en anders niet.
Kom mee naar buiten allemaal
Dan zoeken wij de wielewaal
En horen wij die muzikant
Dan is zomer weer in ´t land.
Dudeldjo klinkt zijn lied, dudeldjo klinkt zijn lied,
Dudeldjo en anders niet. “