Zo herken je de rosse grutto

Kenmerken

Een deel van de rosse grutto’s overwintert in ons land en dan met name op de Wadden en in de Delta, De rosse grutto’s uit Siberië trekken veelal door naar Afrika. De overwinterende rosse grutto’s, soms meerdere duizenden vogels bij elkaar, bewegen dagelijks met het tij mee. Als de grote zandbanken. het wad en slikplaten bij laag water droogvallen zoeken ze daar naar pieren, zagers, wormen en kleine schelpdiertjes. Bij hoogwater zoeken ze de kust op waar ze samen rusten en naarmate het voorjaar nadert, ook samen op de graslanden foerageren. Dan staan met name de emelten op het menu. De rosse grutto is kleiner dan onze grutto en heeft ook duidelijk kortere poten die tijdens de vlucht niet voorbij de staart steken. Richting het voorjaar trekken de rosse grutto’s weg en door naar de broedgebieden, de toendra’s in het arctisch gebied tot in Siberië toe. De doortrekkers uit Afrika vetten hier in de Waddenzee op om daarna de laatste etappe af te leggen. Ze vliegen het liefst in groepen zowel ‘s-nachts als overdag.

Kleed man

De rosse grutto is in het zomerkleed relatief makkelijk te herkennen aan zijn geheel roodoranje verenkleed. Het is ook de enige langsnavelige grote steltloper die zo roodachtig gekleurd is. De volwassen mannetjes in zomerkleed zijn weinig variabel en hebben geen donkere dwarstekening op de onderdelen. De lange iets opgewipte snavel is ook wat korter dan de snavel van een vrouwtjes rosse grutto. Een mannetje rosse grutto heeft amper een duidelijk zichtbare wenkbrauwstreep terwijl die bij een vrouwtje juist goed zichtbaar is. De zwarte poten zijn relatief kort vergeleken bij de Nederlandse grutto en steken dus niet voorbij de staart. Bij de Nederlandse grutto’s zijn die ver uitstekende poten in de vlucht juist goed te zien en daarmee een belangrijk determinatie kenmerk.

Kleed vrouw

Rosse grutto vrouwtje zijn zichtbaar groter dan de mannetjes. Ook de langere opgewipte snavel valt op en zorgt ervoor dat vrouwen dieper in de bodem naar voedsel kunnen zoeken dan de mannen. Een adulte vrouw rosse grutto in zomerkleed kan op onderdelen enigszins op een man lijken maar de mannen hebben niet of nauwelijks bandering op de onderdelen zoals vrouwen dat wel hebben. In het zomerkleed kunnen vrouwen zeer variabel getekend en gebandeerd zijn. Ze kunnen ook deels de roodoranje onderdelen hebben maar neigen eerder naar een wat fletsere, meer rossige kleur. In de winter is de vogel vooral grijswit gekleurd.

Winterkleed

In de winter verdwijnt de roodachtige kleur en verruilt de rosse grutto het verenkleed voor een grijs, grijswit verenkleed. De vogel valt met deze kleur niet op en is net als vrijwel alle andere steltlopers zo licht en weinig spectaculair gekleurd. Het roodachtige verenkleed valt daarentegen juist in de broedgebieden nauwelijks op en is de vogel goed gecamoufleerd. De stuit is lichtgekleurd. In de vlucht lijkt de vogel topzwaar door de ver uitstekende nek en kop en het relatief korte achtereind.

Kenmerkend gedrag

Daar waar de rosse grutto in de broedgebieden territoriaal is, is de vogel tijdens de trek en in de overwintergebieden juist erg op het gezelschap van zijn soortgenoten gesteld. Tijdens de trek vliegen ze, als het kan met de wind mee in groepen samen. Overwinteren; foerageren en pleisteren, doen ze in het winterhalfjaar ook samen. De rosse grutto’s kunnen dan met duizenden vogels tegelijk vliegen van en naar de foerageergebieden. Op een afstandje lijken de zwermen rosse grutto’s wel op dansende spreeuwenzwermen.

Gelijkende soorten

De grutto heeft veel overeenkomsten met de rosse grutto. De grutto is iets groter, staat een stuk hoger op de poten en heeft een zeer lange rechte snavel die tweekleurig is. De snavel is aan de basis in alle kleden licht tot oranje gekleurd. De kop en de hals zijn oranje gekleurd en van de borst naar de buik is de grutto licht gekleurd en zwart gebandeerd. De grutto is met name in het binnenland te zien waar de vogel ook broedt. De rosse grutto vind je nauwelijks in het binnenland.

Wist je dat?

• Rosse grutto’s echte lange afstand trekkers zijn en in het voorjaar zelfs in een keer van West-Afrika naar de Waddenzee vliegen om hier op te vetten? Vanaf de Waddenzee vliegen ze weer in een keer door naar de broedgebieden.
• Een ondersoort van de rosse grutto uit Alaska het record heeft van de langste onafgebroken vlucht? Deze rosse grutto vliegt 11.000 kilometer non-stop en vliegt in een keer van Alaska naar Nieuw-Zeeland en doet daar 8 tot 10 dagen over. De vogel eet en drinkt tijdens deze lange vlucht niet…