Op werkdagen voor 15.00 besteld, morgen in huis

Zo herken je de roerdomp

Download GRATIS het ebook '14 tips om meer te genieten van vogels' en ontvang onze 2 wekelijkse nieuwsbrief met de meest recente artikelen op vogelskijken.nl

 

Introductie

Menigeen zal bij het zien van een winterse roerdomp veronderstellen met een vogel van eigen bodem te maken te hebben. Dat is mogelijk, maar de kans is bijna net zo groot dat het een gast uit Noord- of Oost-Europa betreft. Een deel van de Nederlandse broedvogels overwintert hier, een ander deel vertrekt naar zuidelijker oorden. Sinds 2004 staat de soort op de Rode Lijst, voornamelijk vanwege het verdwijnen van geschikt habitat.

De schutkleuren van de roerdomp maken hem behoorlijk lastig te vinden tussen het riet. In de winter wordt de vogel gedwongen de dichte rietvelden te verlaten om te vissen bij open water of wakken. Dit maakt de winter uitermate geschikt om deze schitterende vogel te zien te krijgen.

Fotograaf: Marcel van der Tol

Kenmerken

Als het gesneeuwd heeft is de kans om een roerdomp te zien een stuk groter. Fotograaf: Henk Dikkers

 

Roerdompen leven in uitgestrekte natte rietvelden waar ze een verborgen leven leiden. Een roerdomp is een reiger-achtige die zich vooral in het voorjaar goed laat horen. Het kenmerkende “hoempen”, een geluid dat klinkt alsof je op een fles blaast, draagt heel ver. Bij onraad kan een roerdomp in een speciale houding, de zogenaamde paalhouding, gaan staan waardoor hij op een rietpol lijkt en volledig opgaat in zijn omgeving. Hij vertrouwd daar blindelings op en zal zomaar niet opvliegen. In een strenge winter met een flink pak sneeuw komen roerdompen uit hun dekking om te foerageren. Vooral in die periode staan muizen op het menu maar daarbuiten jagen ze vooral op vissen en amfibieën.

Verenkleed

Twee bijna volwassen roerdompen. Fotograaf: Rob Belterman

 

Een roerdomp is overwegend geelbruin van kleur en de bovendelen zijn sterk getekend. Op de borst zijn zware lengtestrepen te zien die als de vogel rechtop staat en zijn nek helemaal uitrekt op rietstengels lijken. Een roerdomp wordt tegen de achtergrond van riet vrijwel onzichtbaar. De kruin is zwart en loopt door tot ver achter op de kop. De iris van een adulte roerdomp is oranjebruin terwijl de iris van een eerste winter roerdomp geelbruin is. Ook de baardstreep is bij een wat jongere vogel meer bruin gekleurd terwijl de baardstreep van een adulte roerdomp zwart is.

Juveniel kleed

Juveniele roerdomp. Fotograaf: Marcel van der Tol

 

Bij juveniele roerdompen vallen de smalle armpennen en de relatief smalle schouderveren op. Al vrij snel verdwijnen de donsveren en maken plaats voor het volwassenkleed. Op de kop zijn de donsveren nog goed zichtbaar net als de lichtbruin gekleurde baardstrepen die pas na bijna een jaar zwart kleuren. Ook de iris kleurt dan pas van geelbruin naar oranjebruin.

Kenmerkend gedrag

Roerdomp in de kenmerkende paalhouding. Fotograaf: Henk Wiebe van der Meulen

 

Roerdomp mannetjes hebben soms meerdere vrouwtjes en bemoeien zich in het geheel niet met de nestbouw, het voeren van de jongen tot en met het uitvliegen van de jonge roerdompen. Heel soms als een koppel roerdompen het enige paar in een gebied is willen mannetjes het vrouwtje weleens helpen. De vrouwtjes maken als de jongen uitgekomen zijn korte voedselvluchten en zijn dan kort boven de rietvelden zichtbaar. De poten steken in de vlucht ver achter het lichaam uit en de kop wordt ingetrokken waardoor een dikke korte hals te zien is. Als het riet stevig genoeg is kan een roerdomp met zijn grote poten plukjes riet vastpakken en zo door het dichte riet sluipen.

Gelijkende soorten

Adulte purperreiger. Fotograaf: Leo Tukker

 

Een roerdomp lijkt wel wat op een purperreiger. De purperreiger is meer roodbruin gekleurd en net als bij de roerdomp is de hals in de lengterichting zwaar gestreept. Het zijn alle twee reigers die ook in dezelfde leefomgeving te zien zijn. De purperreiger kan ook in rietvelden broeden alleen zijn purperreigers koloniebroeders en zoeken ze elkaar op terwijl roerdompen juist geen koloniebroeders zijn. Wel hebben de beide vogels een vergelijkbaar dieet. Purperreigers eten ook vooral vis en amfibieën. Tijdens de vlucht steken de poten van de purperreiger ver voorbij het lichaam en wordt de kop net als bij de roerdomp ingetrokken waardoor de vogels op elkaar lijken en een vergissing snel gemaakt is

Wist je dat?

  • De roerdomp ook wel eens een rietreiger wordt genoemd omdat de vogel met name in rietvelden voorkomt?
  • Het een nachtjager is die zijn prooien in zijn geheel doorslikt? Ze vangen soms wel vissen van twintig-dertig centimeter en meer.

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Geef een reactie

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *