Zo herken je de bosruiter

Kenmerken

Een bosruiter is een kleine elegante steltloper die tot bijna een eeuw geleden nog een Nederlandse broedvogel was. We zien deze steltloper nu alleen maar tijdens de trek in het voor- en najaar. De bosruiter, die een voorkeur heeft voor natte gebieden, is alleen in het binnenland te zien. Op de Wadden en in de zoute Delta is hij, in tegenstelling tot veel andere steltlopers, afwezig. De bosruiter is met name in natte vegetatie te vinden en wat minder in open gebieden zoals slikken en drooggevallen plassen. De vogel is een doortrekker die in mei in ons land is als hij vanuit het zuiden op weg in naar het noorden om te broeden. Bosruiters broeden in Scandinavië en Rusland. Vanaf juli zijn de eerste bosruiters weer in ons land als ze op weg zijn naar de overwintergebieden in Afrika.

Verenkleed

De bosruiter is een sierlijke steltloper met overwegend grof getekende donkerbruine bovendelen met veel witte stippen (1). De buik is licht gekleurd met licht gebandeerde flanken (2). De lange poten (3) zijn dofgeel tot geelgroen gekleurd. Vanaf de kop tot en met de hals (4) is het verenkleed gestreept. Wat verder opvalt is de lange witte wenkbrauwstreep (5). De fijne snavel (6) heeft een gemiddelde lengte en is aan de basis licht- tot geelgekleurd.

Juveniel kleed

 

Een juveniele bosruiter heeft ten opzichte van een adulte bosruiter een typisch uniform vers kleed. Vooral de mantel- en schouderveren zijn veel fijner gekarteld dan de veren van een adulte bosruiter. Als de juveniele vogels in het najaar op trek in Nederland te zien zijn, valt dit verse en ongesleten kleed op. De jonge vogel ziet er dan ook anders uit dan het sterk gesleten zomerkleed van adulte vogels

Kenmerkend gedrag

 

De bosruiter is met name in natte gebieden met voldoende beschut en ondiep water te vinden. Zijn voorkeur gaat uit naar natte vegetatie. Daar foerageert hij graag op insecten, maar ook op slakjes, kleine visjes en zelfs kleine kikkertjes. Bosruiters zijn nooit in grote groepen te zien, zoals bijvoorbeeld wel grutto’s en kemphanen die soms met honderden bij elkaar rusten en samen foerageren.

Gelijkende soorten

De kleine geelpootruiter is in tegenstelling tot wat zijn naam doet vermoeden een flink stukje groter dan een bosruiter. Het meest opvallende verschil met de bosruiter is de koptekening die bij de kleine geelpootruiter veel minder sterk getekend is. Met name de wenkbrauwstreep en teugelstreep ontbreken bij de kleine geelpootruiter. De poten zijn ten opzichte van de bosruiter opvallend geel en waarschijnlijk heeft hij daar zijn naam dan ook aan te danken. De kleine geelpootruiter is in Nederland een dwaalgast uit Noord-Amerika en wordt niet vaak gezien.

 

Een witgat is ongeveer even groot als een bosruiter en lijkt iets minder op een bosruiter dan bijvoorbeeld een kleine geelpootruiter. De poten van een witgat zijn niet zo lang en meer geelgroen gekleurd. Ook mist een witgat de nadrukkelijke lichte oogstreep. Een witgat is in Nederland een algemeen voorkomende vogel die niet hier maar wel in Duitsland broedt. Een witgat is veel contrastrijker dan een bosruiter en vooral de buik, stuit en staartbasis zijn opvallend wit gekleurd ten opzichte van de donkere bovenzijde.

Wist je dat?

• De bosruiter de enige Europese steltloper is die in bomen nestelt?
• Het nestvlieders zijn, waardoor een jonge bosruiter die uit het ei komt al vrij snel uit het nest naar beneden springt en dan direct voedsel gaat zoeken?
• Bosruiters tijdens de trek niet aan de kust te zien zijn en dus ook niet zoals de meeste andere steltlopers rusten en foerageren op de Waddenzee?