Verrekijker kopen? Vind de kijker die bij je past

Waar moet je op letten als je een verrekijker wilt kopen? Welke vragen moet je eerst aan jezelf stellen? Waarom zijn er zulke enorme prijsverschillen en waar moet je goed naar kijken als je verrekijkers uitprobeert en vergelijkt? In dit artikel helpen we je op weg.

Welke vragen kun je jezelf vooraf stellen?

Waarvoor ga ik hem gebruiken? Hoe vaak ga ik hem gebruiken? Wat is mijn budget? Dit zijn goede vragen om te beantwoorden en die ook met elkaar te maken hebben. Als je je verrekijker wekelijkse gebruikt, zul je hogere eisen stellen dan wanneer je de verrekijker enkele keren per jaar uit de kast haalt.
Als je dit artikel leest, is het logisch dat je de kijker zult gebruiken om vogels te kijken, maar je kunt de kijker ook gebruiken voor insecten of (zee)zoogdieren. Als je de verrekijker bijvoorbeeld voor insecten wilt gebruiken, kan de minimale scherpstelafstand relevant zijn.

Uitleg over vergroting

We beginnen met de basis: elke verrekijker heeft twee getallen, bijv. 8×40. Het eerste getal is de vergroting, het tweede getal is de doorsnede van de frontglazen. We kijken eerst naar de vergroting, waarbij 8x en 10x het meest worden verkocht.

• Achtmaal vergroting

Dit is in principe de standaard, het is minder dan een tienmaal vergroting, maar het voordeel is dat deze relatief lichtsterker is (onder moeilijker/donkere omstandigheden nog bruikbaar), gemiddeld een groter beeldveld heeft (object gemakkelijker in beeld te krijgen en te houden) en lichter qua gewicht (beter stil te houden) en minder trillingen geeft

• Tienmaal vergroting

Het voordeel is natuurlijk de vergroting, nadeel iets minder lichtsterk, iets minder groot beeldveld, iets zwaarder.

Het is een persoonlijke keus, dat je zult moeten ervaren en vergelijken in de praktijk. De verschillen zijn klein, met beide vergrotingen kom je goed uit.

• Twaalfmaal vergroting

Hier zijn de nadelen van zwaarder, minder lichtsterk, minder beeldveld een stuk groter en weegt vaak niet op tegen het voordeel van een grotere vergroting. Zeker bij goedkopere merken gaat de beeldkwaliteit hard achteruit, je bent dan toch gewezen op de duurdere merken.

Uitleg over diameter en uittredepupil

Het tweede getal is de diameter van het objectief. De meest gebruikte zijn tegenwoordig: 25, 30, 40 of 50:

• 25 mm

De kleinste diameter, heeft als voordeel dat ze gemakkelijk mee te nemen zijn, licht en klein, je stopt ze gemakkelijk weg in een jaszak.
Nadeel is dat je door de kleine opening minder licht krijgt, waardoor ze onder moeilijker lichtomstandigheden minder details laten zien. Ook krijg je een kleine uittredepupil hierdoor waardoor het veel vermoeiender kijken is, zeker bij langdurig gebruik. De uittredepupil bereken je door de diameter te delen door de vergroting, ofwel bij een 8×40, is het 40/8=5, bij een 8×25, is het 25/8=3. Je moet dus door een kleiner beeld (gaatje) kijken waardoor ook nog minder licht valt. Je eigen pupil is vaak 4-5 mm groot, met een max van 7 mm. Ofwel hoe meer de uittredepupil overeenkomt met de grootte van je eigen pupil, hoe rustiger (minder vermoeiend) en helderder je beeld zal zijn.

• 30 mm

Hier krijg je al betere resultaten ten opzichte van bovengenoemde, zeker bij de 8x vergroting.

• 40 mm

Geeft vaak het beste (gemiddelde) resultaat bij 8x en 10x vergroting. Bij 12x vaak nog te klein, je zult dan eigenlijk naar minimaal 50mm moeten

• 50 mm

Geeft de grootste uittredepupil en lichtsterkte, maar grootte en gewicht vaak weer een nadeel. Bij een 12x vergroting wordt dit automatisch minder in vergelijk van een 8x of 10x vergroting.

In het algemeen, ga je grenzen opzoeken, bijvoorbeeld een kleine diameter maar een grotere vergroting, gaat dit ten koste van de kwaliteit en beeld. Eigenlijk ben je dan veroordeeld tot de duurste merken, die de kwaliteit nog acceptabel weten te houden. Het beste ben je uit met een 8-10x vergroting met een diameter van 30-40 mm. Hierbij is de persoonlijke voorkeur belangrijk. Sommigen willen meer licht en zijn bereid vergroting daarvoor in te leveren, anderen juist andersom. Gewicht en hoe stil je een verrekijker kunt houden (heb je een stabiele hand of niet) is ook een belangrijke overweging in je keuze.

Beeldveld

Het beeldveld kan je officieel uitrekenen door de diameter door de vergroting te delen, bij een 8×40 is dat dus 40/8=5′, bij een 10×40 kom je op 40/10=4′. Echter kan met tegenwoordig met behulp van de prisma’s het beeldveld verbreden, van bijvoorbeeld van 5′ naar 6.4′. Kijk dus bij de specificaties, vaak op de kijker zelf, hoe breed je beeldveld is. Bij de duurdere merken weten ze d.m.v. de prisma’s veel winst te halen in het beeldveld.

Neem in je keuze mee waarvoor je de kijker gaat gebruiken. Bij zoogdieren is de vergroting minder belangrijk (ze zijn meestal groot), maar omdat vele in de schemering pas actief zijn is de lichtsterkte belangrijker.

Ga je hem (ook) gebruiken voor insecten dan is de dichtbij scherpstelafstand weer van belang. Hiervoor wil je graag een verrekijker die op minder dan 1.5 meter afstand kan scherpstellen, dat kunnen veel modellen niet, dat beperkt de keuze.

Budget in combinatie met gebruik

Belangrijk is je budget ook eerst te bepalen, niet iedereen kan zomaar een groot bedrag op tafel leggen. Hierbij moet je meenemen hoe vaak je de kijker wil gebruiken. Is dat maar enkele keren per jaar dan voldoet een goedkopere kijker ook goed. Ga je er bijna dagelijks/wekelijks mee op pad dan is het toch het overwegen waard iets meer geld uit te geven omdat wat je ervoor terugkrijgt je veel meer plezier zal geven.

In wat voor prijsklassen hebben we verrekijkers:

• < 250 euro

Oppassen! In deze prijsklasse wordt veel slechte kijkers verkocht met onscherp beeld, chromatische aberratie (bijvoorbeeld paarse/groene kleurringen rondom het beeld), onscherpe randen, minder lichtopbrengst, etc. In het algemeen zul je weinig goed/acceptabele kijkers tegenkomen in deze prijsklasse.

• Tussen 250 – 500 euro

Vanaf plm. € 250,- kun je al een prima verrekijker kopen als je niet teveel eisen hebt.

• Tussen 500 – 1000 euro

In deze prijsklasse presteren meerdere merken verrassend goed. Merken als Bynolyt, Kowa en Opticron kunnen we aanraden. Zeker de stikstof-gevulde modellen hebben een langere levensduur omdat stof hier niet/moeilijker zal binnen komen.

• >1500 euro

Nu komen we bij de duurdere merken als Swarovski, Zeiss en Leica. Merken met de hoogste kwaliteit en waar je zeker goed door zult kijken als het ook binnen je persoonlijke voorkeuren en kijkervaring valt. Moeten we dan ook in de duurste klasse uitkomen om goed te kunnen kijken? Zeker niet.

In de middenklasse van 500-1000 euro zit genoeg kwaliteit om een vogel goed te kunnen bekijken en de verschillen tussen al deze merken zijn steeds kleiner geworden. Met een kijker uit de middenklasse zal je evenveel plezier hebben als van de topmerken, ondanks het feit dat de topmerken alles net een stapje verder hebben afgewerkt. Maar die verschillen zijn, zoals gezegd, miniem en steeds kleiner geworden, neem dit mee in je beslissing en laat je goed adviseren.

Testen en persoonlijke voorkeur

Laat je goed adviseren en ervaar in de praktijk hoe de verschillende verrekijkers in je hand liggen of comfort bieden. Je kunt op meerdere plaatsen in het land bij verschillende zaken goed advies krijgen. Maar belangrijker is, ga daar ook langs en test de verrekijker goed. Persoonlijke voorkeuren en omstandigheden kunnen een belangrijke rol spelen of een kijker nu net wel of niet bij jou past. Ook al raden anderen een speciaal model erg aan (iedereen vindt zijn kijker het beste), neem het merk/model waar jij het lekkerst doorkijkt, daar ga je het meest plezier van hebben.

Een typisch punt van persoonlijke voorkeur is een open of een gesloten brug. Wat vind jij prettig vasthouden? Ervaar het in de praktijk.

Gestabiliseerde verrekijkers

Tegenwoordig heb je ook kijkers met ingebouwde stabilisatie. Erg mooi, zeker voor (oudere) vogelaars die meer moeite hebben met het stilhouden van hun verrekijker.

Het voordeel is dat de stabilisatie heel mooi werkt. Met het stilstaand beeld zijn bijvoorbeeld kleine teksten op 10 meter nog te lezen, met een gewone kijker niet. Dat zie je ook bij stilzittende/minder snel bewegende vogels terug.

De nadelen: de kijkers zijn vaak groot, zwaar of liggen liet erg lekker in de hand (afhankelijk van ieders hand natuurlijk).

Hoewel de stabilisatie veel aan de beeldkwaliteit toevoegt is de kwaliteit van het beeld vaak nog minder dan van de middenklasse/topmerken. Minder groot beeldveld, minder licht, minder scherp beeld is mijn ervaring.

Voor het afkijken van wadden, weiden, ganzen op grotere afstand ideaal. Maar voor het volgen van kleine vogels in bosjes, bossen/jungle (met vaak minder licht) minder gemakkelijk in gebruik voor het snel volgen en in beeld houden van de vogels. Ook omdat sommige modellen last hebben van vertraging in het beeld. Aan dit laatste wordt wel hard gewerkt, al verbetering ten opzichte van de eerste modellen, maar hierin kan naast de beeldkwaliteit nog ruim vooruitgang worden geboekt.

Maar ook bij aanschaf van een gestabiliseerde kijker speelt persoonlijke voorkeur een belangrijke rol. Er zijn mensen die niet meer zonder stabilisatie willen, maar veel vogelaars wachten eerst nog verdere ontwikkeling af.

PiXLife is verrekijkerspecialist

Bij PiXLife Nature Xperience op de Brouwersdam kun je terecht voor goed advies en kun je alle kijkers van de bekende merken proberen en vergelijken. Ook is het mogelijk om mee te gaan met een vogelexcursie en een topkijker mee te krijgen als leenkijker, zodat je uitgebreid kennis kunt maken. Voor meer informatie: https://pixlife.nl/verrekijker-en-telescopen-expertcentrum/