Onderdeel van Pixfactory

Op werkdagen voor 15.00 besteld, morgen in huis

Ruigpootuil

Aegolius funereus

Zoals de meeste uilen zijn ook Ruigpootuilen strikte standvogels, maar zo nu en dan ondernemen ze toch nomadische zwerftochten op zoek naar andere broedplaatsen. Opvallend is daarbij dat het eigenlijk alleen de vrouwtjes zijn die op avontuur gaan. Wanneer een mannetje eenmaal een geschikt broedterrein heeft gevonden blijft hij daar zijn hele leven en wacht af of er vrouwtjes aan komen waaien.

Ruigpootuil
Fotograaf: Dirk Jan van Unen

Verspreiding

In de periode 1998-2000 zijn territoriale Ruigpootuilen alleen in Noordwest-Drenthe en aangrenzend Friesland waargenomen. Op 29 maart 1999 werd ‘s ochtends een roepende vogel gehoord bij Bakkeveen die, gezien de verplaatsing van het geluid, in oostelijke richting vertrok (K. Scholten pers. med.). Op 31 maart van dat jaar werd een roepende vogel opgemerkt in de Molenduinen bij Norg, hemelsbreed 10 km verderop, waar hij door velen tot 12 april gehoord werd (van der Vliet et al. 2000). Op deze datum werd ook een tweede vogel gehoord (J. Lok pers. med.).

Veranderingen

Mede door het ophangen van nestkasten is de Ruigpootuil vanaf de jaren zeventig in de westelijke delen van Duitsland (Nedersaksen, Sauerland) en in België (Ardennen) flink toegenomen. In Duitsland is het broedgebied steeds verder westwaarts opgeschoven. In de jaren zeventig leek de soort zich ook in ons land te vestigen. In Drenthe werden in 1971-79 tot negen territoriale mannen gehoord en twee nesten gevonden (van den Berg & Bosman 2001). Hoewel in 1985-87 opnieuw jaarlijks Ruigpootuilen werden vastgesteld en ook daarna nog een enkele maal, kwam het niet tot een definitieve vestiging. Daarmee verstomde het ruigpootuilengeluid in de Drentse dreven (Hasper & van Manen 1994). Buiten Drenthe zijn slechts enkele voldoende gedocumenteerde waarnemingen bekend die bovendien, op een uitzondering na (15-21 maart 1976 roepende vogel Hapert, Noord-Brabant; Dutch Birding 22: 260), niet op territoria duiden.

Het reguliere broedgebied van de Ruigpootuil bevindt zich op betrekkelijk korte afstand van de grens van Noordoost- en Zuidoost-Nederland. De kans op broedgevallen in Nederland blijft dan ook reëel, zoals een succesvol broedgeval in 1999 in Duitsland, op 30 km ten oosten van Emmen, aantoont (Moormann & Rebling 1999). Probleem bij inventarisatie is wel, dat de roepactiviteiten in jaren met voedselschaarste tot bijna het nulpunt terugvallen (Bauer & Berthold 1996).

Aantallen

Er was geen bewijs voor broedgevallen in 1998-2000.

Laatste waarnemingen

Geluidsopnames

Foto's