Hoe bijzonder de Nederlandse natuur is, ontdek je in de Crossbill Natuurgids Nederland. De diversiteit aan landschappen en zijn typische flora en fauna maakt de Nederlandse natuur uniek binnen Europa.
De omvangrijke gids bestaat uit twee delen. Deel 1 bevat de achtergrond van de wording van de landschappen met de bijbehorende rijkdom aan planten en dieren. Deel 2 biedt praktische informatie over 90 gebieden, waarvan 30 met fiets- en wandelroutes. Hierbij worden tal van tips gegeven over o.a. de orchideeën, libellen en vogels van elk gebied. Kortom deze natuurgids is voor natuur- en vogelliefhebbers een weelde.
Dirk Hilbers is bioloog en oprichter van Stichting Crossbill Guides. Hij is auteur van een groot aantal natuurgidsen in de Crossbill Guides serie. Constant Swinkels is bioloog en ook auteur van enkele titels van Crossbill Guides.
Crossbill Natuurgidsen
Crossbill Guides heeft over de jaren een indrukwekkende reeks natuurgidsen uitgebracht over gebieden in Europa van bijzondere landschappelijke en ecologische waarde. De gidsen geven uitgebreide context bij het landschap: over de geologie, de ecologie en een goede beschrijving van de karakteristieke flora en fauna. Crossbill Natuurgids Nederland is de 50ste Crossbill Guide en past perfect in deze reeks kwaliteitsgidsen.
Het Nederlandse landschap
In deel 1, de achtergronden van de Nederlandse natuur, wordt aan de hand van de geologie en ecologie de wording van het landschap besproken met de bijbehorende en typische flora en fauna. Zo heeft de interactie tussen de riviermonding en zee, de veranderlijke natte en droge delen en de invloed van de mens, het landschap gevormd tot wat het nu is. Dat heeft gezorgd voor vele bijzondere landschappen: de duinen, wadden, zeekleipolders, venen, bossen, heide, beekdalen, riviergebieden en het unieke Zuid-Limburgse heuvellandschap. Het deel is toegankelijk en boeiend geschreven en de achtergrond helpt om de samenhang van een landschap te begrijpen. En vergeet ook de binnenflaptekst niet, die leest als een trailer van Crossbill Natuurgids Nederland.
Deel 1 geeft ook een gedetailleerd overzicht wat de te verwachten flora en fauna is in de verschillende landschappen en in welk seizoen. Zo is er bijvoorbeeld een beknopt overzicht van de aantallen en piekmaanden van zeevogels.
Routes door alle landschapstypen
De kern van deel 2 zijn de 30 wandel- en fietsroutes, verdeeld over de regio’s Noord-, West-, Zuid- en Midden-/Oost-Nederland. Ze zijn zo gekozen dat elk landschapstype vertegenwoordigd is. In de route zijn punten aangegeven met veel praktische informatie over wat er onderweg te ontdekken is. Verdeeld over de 4 regio’s zijn ook 60 gebieden of ‘sites’ gekozen. De sites zijn beknopter beschreven en bevatten geen kaart maar geven genoeg informatie over de waarde van een gebied en een beknopte routebeschrijving om zelf het gebied te bezoeken. Ook is achterin in deel 2 praktische informatie te vinden over o.a. excursies, handige apps en een vogellijst. De indrukwekkende lijst van besproken gebieden voelt zeer compleet, met routes in voor velen al bekende natuurgebieden, maar nodigt ook zeker uit om andere nog niet bezochte gebieden te verkennen.
Ontdekken
De routes in deel 2 zijn helder beschreven en voorzien van een kernachtige introductie, gedetailleerde kaarten, prachtige foto’s. Hoewel vogels uitgebreid aan bod komen bij elk gebied is er ook oog voor andere diergroepen, zoals libellen of vlinders. Ook de voor een gebied bijzondere of typerende flora komt goed aan bod, met speciale aandacht voor orchideeën. Zo krijg je als enthousiaste vogelaar ook veel te leren over andere soortgroepen en de biodiversiteit van een gebied.
Veelzijdigheid
Crossbill Natuurgids Nederland laat zien hoe verrassend veelzijdig de Nederlandse natuur is. De gids geeft veel achtergrondinformatie over de geologie en ecologie van de verschillende landschappen en bevat praktische tips voor het vinden van karakteristieke planten, insecten en vogels. Het is een heerlijk boek voor verdieping en inspiratie wat er allemaal te ontdekken is in de Nederlandse natuur. En vooral om een volgende tocht in een van deze prachtige natuurgebieden voor te bereiden.
Dirk Hilbers en Constant Swinkels. Crossbill Natuurgids Nederland. (2 delen). KNNV Uitgeverij, Zeist, 2025. 464 blz. € 38,95.
