Welkom bij de rubriek “Op pad met Majoor”, waarbij ik, Tijmen Majoor, je graag tweemaandelijks meeneem op één van mijn vogelavonturen! Met een ornitholoog als vader is de appel niet ver van de boom gevallen. Vogelonderzoek, vogelen en fotograferen is mij verre van vreemd. In deze rubriek lees je alles over mijn passie voor de vogels! Dit keer neem ik je mee naar Laguna del Cañizar in Spanje, hier word ringonderzoek gedaan naar voornamelijk waterrietzangers. Een wereldwijde zeldzaamheid die erg onder druk staat. Onderzoek naar de trekgebieden zijn dus van groot belang voor het behoud van deze soort en hun biotoop.
Historie van Laguna del Cañizar
Laguna del Cañizar was vroeger een van de grootste zoetwatermoerasgebieden in het binnenland van Spanje. In de Romeinse tijd werd het water al gebruikt om gewassen te laten groeien. In de 18e eeuw werden er grote draineerwerkzaamheden en hervorming van het irrigatiesysteem opgezet. Tegen 1686 besloeg de lagune ongeveer 6.000 hectare. In 1924 begon de omvorming van het gebied door moerasgebied om te zetten in landbouwgrond en tegen het einde van de jaren ’70 was het grootste deel van het moerasgebied omgezet in landbouwgrond, hierdoor was het gebied vrijwel helemaal verdwenen. In 2000 wilde men het gebied weer herstellen zoals het ooit was maar daarvoor moest eerst een ecologisch onderzoek uitgevoerd worden waarna er in 2004 een herstelproject werd opgezet. Tussen 2006 en 2008 werden de eerste 380 hectare in ere hersteld.
Ringonderzoek waterrietzangers
Om het belang van de Lagune voor zangvogels tijdens de trek in beeld te krijgen werd er sinds 2020 een ringonderzoek opgezet naar waterrietzangers. Het gaat helaas erg slecht met deze soort en het niet alleen het beschermen van de broedgebieden maar ook van de trekgebieden is van groot belang. Helaas wordt er ondanks het herstelproject water gewonnen voor de landbouw waardoor er jaarlijks steeds minder water in de Lagune staat en hierdoor de waterrietzangers afnemen. In de eerste jaren van het onderzoek werden 5 waterrietzangers voorzien van een kleurring. De jaren daarna namen de aantallen sterk af en is er sinds 2022 geen waterrietzanger meer gevangen, dat was ook het laatste jaar dat er water stond. Tijdens het onderzoek zijn er sinds 2020 11.500 vogels geringd waarvan meer dan 60 soorten.
Eerste loodjes
Aangekomen bij het ringstation hadden we nog even voordat we die avond zouden gaan ringen, dus konden we nog een ronde om de lagune doen om een beeld te krijgen van het gebied. Elke dag wordt er tussen 06:30-11:30 en 19:30 tot 23:00 geringd. Zoals afgesproken waren we om 19:30 op de afgesproken locatie waar we werden ontvangen door de ringers waaronder de hoofdringer Javier en Arnau. Arnau had ik twee jaar geleden tijdens mijn eerste Spanjereis al ontmoet. Hij is een fanatieke vogelaar en ringer van mijn leeftijd, erg leuk om hem weer te zien! We opende snel de netten en toen was het wachten. Tijdens het wachten konden we iedereen leren kennen en weer even bijpraten met Arnau. De eerste paar rondes waren vooral de standaard soorten voor dit gebied zoals snorren, kleine karekieten en cetti’s zangers. In de avond is dit een belangrijk gebied voor slapende kwikstaarten en zwaluwen. De laatste ronde hadden we tientallen (Iberische) gele kwikstaarten en boerenzwaluwen. Toen alles was geringd was het tijd om de tent in te duiken. De volgende ochtend hoorde we een dwergooruil zingen tijdens het opruimen van de tent, dit is een van de belangrijkste gebieden voor deze soort in Spanje. Ook deze ochtend vingen we veel van de standaard soorten. Tussen de vele vogels zat ook een grote karekiet en een orpheusspotvogel. Ik had nog nooit een orpheusspotvogel geringd dus daar was ik erg blij mee.
Gave terugvangst!
De tweede ochtend bleek een hele goede ochtend te worden met meer dan honderd vogels. Tijdens de tweede ronde ging ik het net langs die in de bosjes staat. Er hing een grotere vogel in en toen ik dichterbij kwam bleek het een Iberische groene specht. Wat een bizarre soort om te ringen, het bleek pas de tweede voor het ringstation. Die avond ringen was ook zeer waardevol met veel vogels waaronder twee bijeneters. Ook konden we weer tientallen kwikstaarten en zwaluwen voorzien van ringen. De laatste ochtend was er iets minder aankomst van vogels in het gebied. De afgelopen dagen hadden we al een record aantal blauwborsten gevangen. Normaal hebben ze enkele vogels en nu hadden we meerdere vogels en zelfs een aantal mooie mannetjes. Toen we weer een ronde deden zag ik een blauwborst hangen met een ring. Vaak is het dan een vogel van de dagen ervoor maar het was al een vieze ring dus die zijn vaak al wat ouder. Toch maar even kijken uit welk land de vogel kwam, en wat bleek, het was een Nederlandse ring! Het was een eerstejaars vogel dus die is dit jaar ergens in Nederland op trek of in het broedgebied geringd. De exacte data moet nog even op zich wachten tot we antwoord hebben van de ringer. Deze data maakt het ringen zo belangrijk!
Tenslotte keren we terug naar de waterrietzangers… Ook dit jaar was het helaas een slecht jaar voor de soort. Hopelijk kan het tij nog gekeerd worden door de inspanning van onder andere de ringers.
Eén reactie
Wij ringen in Lier, België met eenzelfde doel, namelijk de waterrietzanger.
Dit jaar mochten we 6 waterrietzangers een ring geven.
Sinds 2011, toen we het project hier zijn begonnen, is dit een evenaring van het hoogste aantal in één seizoen. We hopen stiekem nog een 7de uit de netten te mogen halen voor een echt record maar zijn al zeer tevreden met de 6.