Onlangs stond ik met een paar andere belangstellenden bij een roodborstje. Dat het overal steeds drukker wordt, heb ik hier al vaker betoogd — en dat geldt allang niet meer alleen voor zeldzaamheden. Zelfs bij ‘gewone’ soorten die toevallig goed meewerken voor de foto, loop je tegenwoordig het risico te moeten aansluiten in de rij.
Maar meerdere mensen die speciaal op een roodborstje afkomen? Het moet niet veel gekker worden, zou je denken. Tenzij het natuurlijk om een bijzonder exemplaar gaat. En dat was het, in dit geval: een ‘wit’ roodborstje, om precies te zijn.
Typen vogelaars
Vogelaars zijn er in vele soorten en maten. Je hebt de liefhebbers van roofvogels (vaak stoere types in camouflagekleding), de enthousiastelingen van de zeetrek (stevig windjack, telescoop over de schouder), en dan nog de fijnproevers die zich volledig storten op specifieke subgroepen — bijvoorbeeld de ‘phyllos’.
Maar er is ook een categorie die pas echt warmloopt wanneer een vogel een kleurafwijking vertoont. Harvey van Diek schreef er samen met Hein van Grouw zelfs een boek over: Zwarte merels witte merels. Zonder mezelf direct tot de hardcore fanatiekelingen van deze subcultuur te willen rekenen, moet ik bekennen dat leucistische vogels ook voor mij een zekere aantrekkingskracht hebben. Geen idee waarom eigenlijk. Misschien omdat dingen die afwijken altijd net wat interessanter zijn? Of is het een projectie van een diep verlangen om me te onderscheiden van de massa? En dus zelf een soort afwijking te zijn. Wie het weet, mag het zeggen. Of — hoewel — misschien ook maar liever niet. De waarheid kan soms confronterend zijn.
Een ‘witte’ roodborst – geen zielig pietje
Hoe dan ook, toen ik onlangs een rondje ging vogelen, laste ik bewust een stop in om te kijken of ik een eerder geziene ‘witte roodborst’ kon terugvinden. Dat lukte verrassend snel, want de vogel bleek zich keurig aan zijn territorium te houden. Ik moest wel even goed kijken: je zou verwachten dat zo’n wit exemplaar gemakkelijker opvalt, maar hij bleek verdacht vaak nauwelijks zichtbaar tussen de struiken en bomen.
Verder gedroeg hij zich precies als zijn soortgenoten. Hij liet zich verjagen uit andermans ‘hood’ en joeg op zijn beurt fanatiek indringers weg uit zijn eigen gebied. Uit onderzoek blijkt dan ook dat vogels met een kleurafwijking — in tegenstelling tot wat men vroeger dacht — over het algemeen net zo goed overleven als hun soortgenoten in standaarduitvoering. Geen zielig pietje dus.
Fijne mensen
Voorbijgangers die vroegen waar we naar stonden te kijken, dachten zonder uitzondering dat ze in de maling werden genomen wanneer ik antwoordde: “een witte roodborst”. En geef ze eens ongelijk.
Wat me verder opviel bij de andere belangstellenden? Zonder uitzondering keurige mensen. Niemand ging van het pad, er werden geen gekke dingen gedaan, en iedereen was vriendelijk en behulpzaam. Een prettig subcultuurtje dus, dat van de liefhebbers van afwijkingen. Misschien ligt dáár dan wel de echte reden voor mijn interesse…
