Fotograaf van de maand – september 2026: Theo Jacobs.
Openingsfoto: In mijn natuurlijke habitat, de Schotse Highlands, met achter mij de Buachaille Etive Mòr, 28-02-2025
1. Wie ben jij? Vertel eens iets over jezelf. Wie ben je, waar woon je, wil je iets vertellen over je leeftijd, beroep, je apparatuur. Heb je een website, dan kun je die hier ook noemen.
Allereerst wil ik Ruud Scherpenisse bedanken voor zijn voordracht.
Ik ben Theo Jacobs (gebruikersnaam tmjcbs2020), 68 jaar, geboren en nog steeds woonachtig in Rotterdam. Inmiddels ben ik ruim een jaar met pensioen, in mijn werkzame leven was ik docent wiskunde en later ook informatica, een groot gedeelte daarvan aan de VAVO (en voorlopers) in Rotterdam.
Mijn huidige apparatuur bestaat uit de Sony A7r VI met de nodige lenzen, dat gaat van de Sony 16-25mm voor architectuur, tot de Sony 400-800mm voor vogels.
Mijn website (Engelstalig, ik loop alvast vooruit op mijn internationale doorbraak) is www.rtjacobs.nl. Dringend advies: bekijk hem niet op een mobieltje! De foto’s zijn dan veel te klein en de navigatie is zonder muis erg lastig. De foto’s hebben een 4K resolutie, dus dat komt, uiteraard, het best tot z’n recht op een 4K of HD monitor.
De ‘bird gallery’ heeft de nodige selectie-mogelijkheden (vogelsoort, jaar, rating) m.b.v. een popup-menu rechtsboven, lees daarvoor het artikeltje bij deze gallery.
2. Hoe en waarom ben je in de vogelfotografie verzeild geraakt? Doe je nog aan andere vormen van fotografie? Hoe lang fotografeer je al?
Ik fotografeer inmiddels bijna veertig jaar. Het grootste gedeelte daarvan deed ik landschaps- en architectuurfotografie (met name kerkinterieurs). De vogelfotografie is daar, zeker in vergelijking met een hoop andere Birdpixers, pas vrij recent bij gekomen, namelijk eind 2019. Tijdens een kerstvakantie in het Lake District (UK) waren er een aantal grijze dagen waarin het weinig van landschapsfotografie kwam. Ik ben toen maar, uit armoede eigenlijk, vogels gaan fotograferen in een stadspark in Keswick waar wat birdfeeders waren opgehangen; er kwam qua vogels niets bijzonders, maar ik vond het leuk om te doen en toen ik thuis de resultaten zag, was de kiem gelegd. Ik had destijds al een 100-400mm lens voor de landschappen, dus dat kwam goed uit.
Tijdens de februari-vakantie daarna kon ik in Schotland wel wat aardige soorten vastleggen: Sijs, Kleine Barmsijs, Boomklever en Zwarte Mees, daardoor werd ik weer wat enthousiaster.
Daarna ging ik ook in de natuurgebieden boven Rotterdam fotograferen (ik woon aan de noordrand dus ben daar binnen 20 à 30 minuten fietsen) en kon ik ook mijn eerste rietvogels vastleggen: Rietzanger, Rietgors, Blauwborst, Snor enz.. Toen heeft het vogelfotografievirus wel echt toegeslagen.
Omdat mijn vogelkennis zich vóór die tijd beperkte tot Koolmees en Roodborst ging er een wereld voor me open. Dat er zoiets aparts bestaat als de Snor met z’n zang…ik had geen flauw benul.
Ik bedenk me wel eens hoe zonde het is dat ik zo’n dertig jaar vogelen heb gemist, maar dan denk ik daar wel gelijk bij dat de fotografie voor mij essentieel is; ik zie wel eens vogelaars gelukzalig vertrekken als ze een zeldzame vogel op honderd meter even door een digiscoop hebben gezien, maar dat is niets voor mij: pas met een, wat ik noem, ‘websitewaardige’ foto ben ik tevreden. En voor vogelfotografie is de opkomst van de digitale camera eigenlijk wel essentieel, vogelfotografie met filmrolletjes, daar kan ik me niets bij voorstellen, dus het aantal gemiste jaren valt wel mee.
In Nederland is het eigenlijk nog de enige vorm van fotografie die ik doe, op een incidentele landschapsfoto na. Stom eigenlijk, want op een vroege ochtend met laaghangende mist waar je overheen kijkt, kan het magisch mooi zijn in de polder; inmiddels neem ik ook weer mijn 24-105mm lens af en toe mee.
Op mijn reizen combineer ik de vogelfotografie met landschapsfotografie en, waar mogelijk, architectuurfotografie. Een winterdag in de Schotse Highlands, de bergen fotograferen en ook het Schots Sneeuwhoen, dat is voor mij de perfecte dag.
De mix van landschaps- en vogelfotografie vind ik ideaal, daarom wil ik ook wat landschapsfoto’s met jullie delen.
Of nabij Segovia, Spanje, de Roodkopklauwier fotograferen en een uurtje later, vanaf hetzelfde punt, een prachtige zonsondergang op de kathedraal met op de achtergrond de besneeuwde bergen.
3. Wat vind je leuk aan het fotograferen van vogels? Zijn er ook minder leuke kanten aan?
Als je voelt aankomen dat de fotosessie goede foto’s op gaat leveren: de vogels laten zich regelmatig zien, de omstandigheden zijn goed qua licht en het is mogelijk om goede composities te maken, dan word ik daar blij van. Als je dan op je schermpje daadwerkelijk ook potentieel mooie foto’s ziet (ik weet dat pas thuis echt zeker) dan kan die fotosessie al niet meer stuk. Hieruit kan de lezer denk ik gelijk afleiden wat ik de minder leuke kanten vind: de vogels laten zich niet of slecht zien en/of het licht is waardeloos en/of er is geen goede compositie mogelijk. Dan kan het gebeuren dat ik al heel snel weer thuis ben.
Ik maak voor die compositie overigens dankbaar gebruik van waarneming.nl: daar kun je door de foto’s vaak al snel concluderen of een beetje aardige foto haalbaar is. Zo niet, dan hoeft het voor mij niet.
4. Heb je je ergens in gespecialiseerd? Wat kenmerkt jouw foto’s?
Ik heb vooralsnog geen specialisme. Ik heb wel de afgelopen jaren actiefotografie, zoals birds in flight, links laten liggen (op ‘trage’ vogels na) omdat mijn vorige camera (Sony A7r IV, ik heb één generatie overgeslagen) geen vogeloogherkenning had, mijn nieuwe camera heeft dat wel en ook pre-capture. Ik heb daar op mijn meest recente reis mee geoefend en dat opent voor mij veel mogelijkheden om wat meer actie in mijn foto’s te krijgen.
Ook wil ik me gaan richten op ‘remote shooting’, door de vogeloogherkenning is dat nu ook mogelijk; ik heb in het verleden aardig wat foto’s geschoten van vogels die steeds op een bepaald paaltje of takje gingen zitten, dat leent zich heel goed voor remote shooting.
Wat kenmerkt mijn foto’s? Jeetje, da’s een lastige! Ik doe altijd vrij zorgvuldig mijn nabewerking, qua crop en contrast/kleuren, ik denk dat daardoor mijn foto’s er in ieder geval ‘verzorgd’ uitzien, met een, zeg maar, degelijke compositie. Vroeger kreeg ik nog wel eens de kritiek de vogel te krap te kadreren, daar ben ik inmiddels wel vanaf gestapt, maar af en toe vind ik het gewoon mooi om de details van een vogel optimaal te laten zien met een wellicht wat krappe kadrering (bijvoorbeeld de Ringmus hieronder).
Ik heb niet voor niets duizenden euro’s uitgegeven aan apparatuur!
Wat ik heb meegenomen van mijn landschapsfotografie is mijn sterke voorkeur voor het 16:9 formaat. Dat heeft deels te maken met mijn favoriete weergavemedium: mijn 55 inch 4K tv.
Maar los daarvan hou ik erg van de ‘negative space’ die ik daardoor krijg in mijn foto’s. Het voelt voor mij in ieder geval nooit aan als een beperking, zelfs bij ‘verticaal georiënteerde vogels’ (b.v. weer diezelfde Ringmus) vind ik het gewoon goed werken.
Maar ja: na bovenstaande te hebben getypt heb ik weer even op Birdpix gekeken en zie ik veel foto’s die qua stijl weinig tot niets verschillen van mijn foto’s. Enfin, ik laat dit stukje toch maar staan.
5. Hoe werk je meestal? Vanuit de auto? Vanuit een schuilhut? Wandelend?
Vanuit de auto zal moeilijk gaan: ik heb geen rijbewijs, dus hoe krijg ik die auto ter plekke?
Vooralsnog heb ik nog nooit vanuit een schuilhut gefotografeerd, maar ik wil dat ooit nog wel eens gaan doen. Ik vind overigens (afgaande op de foto’s) lang niet alle schuilhutten optimaal van opzet voor fotografen: niet zelden is het struikgewas te dicht achter de waterrand en is de achtergrond te druk, ook hou ik eerlijk gezegd niet van rommelige natte vogels. Het meest fotografeer ik dus wandelend of zittend op een krukje of liggend (maar dat laatste hou ik nooit echt lang vol), dat hangt van de situatie af. Ik zit ook wel eens op een krukje met de camera liggend op de grond of op mijn rugzak, waarbij ik kijk door het uitgeklapte venster, zodat ik toch een laag standpunt krijg, dat hou ik langer vol dan liggen. Ik heb dit nog niet geprobeerd met mijn nieuwe camera, maar dat zal denk ik een stuk makkelijker gaan.
6. Hoe probeer je verstoring van de natuur te voorkomen?
Door me zo onopvallend mogelijk te gedragen en goed op het gedrag van de vogels te letten.
Maar, ik hoop dat ik nou niet geroyeerd word: er vliegt wel eens een vogel op als ik bezig ben.
7. Wat zijn je favoriete gebieden of landen?
Het meest ben ik te vinden in de natuurgebieden boven Rotterdam: de Ackerdijkse Plassen, de Nieuwe Droogmaking, de Eendragtspolder en iets verder weg de Nieuwe Driemanspolder. Maar af en toe ga ik met de trein verder weg, bijvoorbeeld bij een melding van een leuk vogeltje.
Mijn favoriete landen zijn Groot-Brittannië, met name het Lake District en Schotland, Spanje en Zwitserland. Maar dat wordt dus mede bepaald door de landschapsfotografie.
Wellicht dat ik in de toekomst ook nog vogelfotoreizen ga maken naar andere landen, bijv. in het Oostblok, maar, noem me een krent: ik vind die vogelreizen wel érg aan de prijs.
8. Wat zou je nog graag willen doen op vogelfotografie-gebied? Welke foto wil je nog maken?
Die vraag heb ik gedeeltelijk al bij vraag 4 beantwoord.
Ik heb nog wel een lijstje wensvogels, sommige daarvan heb ik overigens al wel gezien en zelfs al gefotografeerd, maar verre van ‘definitief’. Onbetwist bovenaan die lijst staat de Rotskruiper, die heb ik al wel meerdere keren gezien in Zwitserland en één keer op ca. 60 meter kunnen fotograferen, maar de definitieve foto moet ik nog schieten. Ik heb eerder dit jaar de Morinelplevier kunnen fotograferen in de duinen bij Monster, maar dat was een mannetje (een van de weinige soorten waarvan je juist het vrouwtje wilt fotograferen en dan liefst in broedkleed) en bovendien was het licht verre van optimaal. Maar los van die vogels moet ik nog flink wat helemaal niet zo zeldzame Nederlandse soorten goed fotograferen, zoals b.v.: Kramsvogel, Appelvink, Steenuil (en ook nog een hoop andere uilen). En van veel vogels heb ik weliswaar al een of meerdere foto’s, maar die zijn nog behoorlijk te verbeteren. Kortom: ik ben nog lang niet klaar.
Welke foto wil ik nog maken: ik heb de Rotskruiper zien vliegen en weet hoe mooi die dan is, maar dat was veel te ver weg. Dus dan ga ik voor een niet-al-te-ver-weg-vliegende Rotskruiper.
Maar wellicht zet ik te hoog in: zittend op een rots vind ik ook prima.
9. Heb je nog een leuk verhaal over je fotografie-avonturen?
Of het leuk is, weet ik niet, maar het was in ieder geval een enerverende dag.
In de buurt van Tilburg was de Kleine Klapekster gezien, ik zag op waarneming.nl aardige foto’s, dus ik er op uit.
Na een tijdrovende treinreis kwam ik, met veel vertraging, aan in Tilburg en wat bleek: alle NS fietsen uitgeleend, terwijl ze er daar meer dan 100 hebben! Hoe kon dat nou? En de vogel zat in een gebiedje dat met het OV niet te bereiken was en ook niet echt op wandelafstand. Ik heb drie kwartier gewacht voordat er eindelijk iemand zijn fiets terug kwam brengen, gelukkig hadden anderen het al opgegeven, dus ik kon gelijk (nou ja…gelijk) wegfietsen. Onderweg naar de Klapekster kwam ik erachter waarom ze allemaal waren uitgeleend: ik fietste langs een muziekfestival op behoorlijke afstand van het station, bij de fietsenstalling aldaar zag ik vermoedelijk bijna alle Tilburgse NS fietsen… .
Enfin, eindelijk kwam ik op de plaats van bestemming aan, ik geloof al met al drie uur nadat ik van huis was vertrokken. Ik vroeg aan iemand of de vogel nog gezien was en hij zei nonchalant ‘o, ja hoor, daar zit ie’. In tegenstelling tot wat mij meestal overkomt, namelijk dat de vogel net is vertrokken, zat de Kleine Klapekster mij braaf op te wachten op een tak op ooghoogte op zo’n zeven meter.
Ik heb hem toen uitgebreid kunnen fotograferen met op de achtergrond de bastonen van eerder genoemd muziekfestival. De eerste paar uur leverden toch uiteindelijk niet de mooiste foto’s op vanwege de felle zon. Later die dag werd het bewolkt en kon ik meerdere aardige foto’s schieten. Dat ik fietsend van Rotterdam CS naar huis nog werd aangereden (lichtjes, overigens) door een onoplettende fietser kon mijn stemming niet meer bederven.
Ik keek de dag erna nog op de NS huurfietsenwebsite: 148 fietsen beschikbaar in Tilburg…
10. Welke rol speelt Birdpix voor jou als fotograaf?
Het is een bron van inspiratie. Ook wel een beetje van frustratie: flink wat soorten waarvan ik de prachtigste foto’s zie, krijg ik in mijn omgeving niet te zien. Het niveau van de foto’s is, over het algemeen, vrij hoog. Het is leuk om kritiek te geven (toegegeven: ik doe dat te weinig) en te ontvangen.
Ik ben er ook achter gekomen dat ik het leuk vind om de begeleidende tekstjes bij mijn foto’s op Birdpix te schrijven.
11. Wat zijn jouw tips voor andere vogelfotografen?
Die heb ik niet echt, althans…het lijkt mij niet zo nuttig dat ik als nummer zoveel de gebruikelijke tips geef: zo mogelijk level met de vogel, ruimte in de kijkrichting enz., het is vandaag de dag zo makkelijk om aan goede informatie te komen.
12. Wat vind je je beste foto, en vertel er eens iets over. Hoe en wanneer heb je hem gemaakt?
Dat is onderstaande foto van een Alpenheggenmus bij de Gemmi-pas in Zwitserland, geschoten op 12 maart dit jaar met m’n Sony A7r IV + 200-600mm.
Zoals ik ook in de begeleidende tekst op Birdpix schreef: ik hou heel erg van winterfotografie, zowel vogels als landschappen. Een gedeelte van de charme van deze foto zit hem voor mij in het zachte geflecteerde licht dat de vogel mooi egaal schuin van onderen verlicht. Verder vind ik de compositie kloppen en komt het oranje van z’n veren terug in het korstmos, bij benadering dan. Hij staat er mooi en profil op en het is ook gewoon een prachtig vogeltje.
13. Wie wil je benoemen tot fotograaf van de komende maand, en waarom?
Ik zou Cor van Spijk (corvanspijk) willen voordragen. Prachtige en zeer gevarieerde portfolio. Lid sinds 2011, lees ik, en meerdere keren winnaar van de maandopdracht, dan is het hoog tijd dat hij fotograaf van de maand wordt.