Tegenwoordig zie je regelmatig dat er foto’s op social media geplaatst worden onder de naam Blonde Buizerd, waarbij regelmatig een discussie ontstaat of je die term mag gebruiken, of deze bestaat en wat het nu precies is. In dit artikel zoek ik het uit en zetten we de feiten op een rij.
Hoe is deze term ontstaan?
Hiervoor duik ik eerst de geschiedenis in; deze term dook al in mijn jeugd, en dat is inmiddels al lang geleden. Deze werd toen vooral voor de grap gebruikt voor de aller lichtste vorm van de buizerd, dan vaak ook nog met een wat blond gele tint erin.
Hieronder een foto van de kleurvorm die origineel onder de definitie ‘blond’ vielen, waarbij de hele kop, onderkant en mantel voornamelijk wit/lichtgeel van kleur moet zijn.
Maar in de loop der jaren is term ‘blonde buizerd een eigen leven gaan leiden.
Is het een aparte soort?
Sommige (beginnende) vogelaars denken dat dit een aparte soort is en niet een kleurvorm. Daarbij wordt de vogel dan meestal Blonde Buizerd genoemd, met twee maal een hoofdletter, wat duidt op een aparte soort.
Dit is niet correct. De buizerd heeft enorm veel kleurvariaties en de lichte of ‘blonde’ variant is één van deze vele kleurvarianten.
Als de term ‘blonde buizerd’ wordt gebruikt, staat deze dus op de lichtste bijna geheel witte kleurvorm, daarbij schrijf je Buizerd met een hoofdletter, maar blond altijd met een kleine letter. Of je geeft in je beschrijving duidelijk aan dat je de kleurvorm bedoeld.
Opmerking van de redactie: vogelnamen worden in de praktijk vaak met hoofdletters geschreven. In de officiële spelling is er echter de regel dat soortnamen met een kleine letter geschreven dienen te worden. Vogelskijken volgt (net zoals bijvoorbeeld Vogelbescherming Nederland) deze schijfwijze.
Uitholling van het begrip
Het begrip ‘blonde buizerd’ is in de loop der jaren erg uitgehold. Overdreven gezegd: elke buizerd met een lichtere onderkant of lichte veren wordt tegenwoordig een blonde buizerd genoemd. Hierdoor is het eigenlijk een nietszeggend begrip geworden.
Hieronder twee voorbeelden van een blonde buizerd look-a-like, maar bijvoorbeeld de donkere rug sluit de oorspronkelijke definitie van de term blond uit. En ik zie zelfs nog donkerder kleurvormen als blonde buizerd genoemd worden.
Het buteo-morph project
In 2017 is er in samenwerking met Waarneming een onderzoek gedaan naar de kleurvariaties van buizerds. Hierbij heeft de onderzoeker onderscheid gemaakt in zeven kleurvariaties.
Ik stel voor om deze typering te gebruiken en de daarbij gebruikte code voor de kleurvariatie/morf, die varieert van BuMo1 t/m BuMo7, waarbij 1 voor de donkerste vormen staat en 7 voor de lichtste, met alle varianten ertussen.
Conclusie
De blonde buizerd is geen ondersoort van de buizerd en gebruik de term blonde buizerd uitsluitend voor de aller lichtste kleurvariatie (BuMo7), waarbij ook de rug vrijwel geheel wit is. De codes BuMo1 t/m BuMo7 geven een duidelijk houvast om te gebruiken.
6 reacties
Dank voor de uitvoerige uitleg, heel interessant! De verscheidenheid in kleed maakt deze algemene roofvogel altijd het bekijken waard. Gelukkig zit ik veel op de weg, dus nu nog een BuMo7 vinden 😉
Dank je wel voor deze uitleg. Vroeger was mij verteld dat de meer witte buizerds volwassen buizerds waren en in de rui voor de winter een wittere kleur kregen. Omdat er vroeger meer sneeuw in de winter was en het dan als schutkleur zou dienen.
Toen ik me wat meer in vogels ging verdiepen had ik wel in de gaten dat dit niet kon kloppen. Dan zouden de jongere vogels met hun donkere kleur erg kwetsbaar zijn en niet overleven. Maar hoe het dan wel zat… Eigenlijk ben ik daar nooit naar op zoek gegaan. En nu weet ik het dus 🙂
Ik dacht altijd dat lichte of witte buizerd jongen buizerd waren en dat ze nog moesten ruien naar een donkere kleur, maar dat is dus niet zo
Nee, dat is niet zo, ze behouden hun kleur van jong tot oud. Ofwel een lichte is altijd licht, een donkere donker.
Het verbaast mij dat niet wordt vermeld dat Buizerds met de lichtere vorm vooral uit de Scandinavische en arctische regio afkomstig zijn , vgl. de Giervalk.
Nee, dat is een misverstand. Juist in de Nederlandse populatie is het percentage lichte Buizerd het grootst. In Scandinavië en bijvoorbeeld Zwitserland ligt dat percentage veel lager. Meeste Buizerds komen hier in de winter vanuit Scandinavië en Oost-Europa, en daar zitten dus niet meer lichte exemplaren tussen. Maar aangezien de Buizerd in de winter wat meer uitzwerft over het platteland, daarmee meer opvalt, lijkt het dat er meer lichte Buizerds in de winter in Nederland zijn. Er zullen zeker wel wat lichte kleurvormen vanuit het oosten komen, maar Scandinavië ligt het percentage juist lager cq is grotendeels donker. Ofwel we kunnen niet spreken van dat we meer lichte Buizerds in de winter krijgen. Zoals gezegd, dat Buizerds in de winter wat meer op het open platteland zitten, zullen ze wat meer opvallen in de winter, maar de conclusie dat deze lichte vormen allemaal/grotendeels uit Scandinavië komen is niet juist, het tegendeel.